دوست و همکار خوبم ، مهندس سعید رضائیان در ارتباط با دیدگاه های کارشناسی اش از موضوع داغ این روز های فضای مجازی ، تعابیر زیبایی را بیان داشته اند که به حضور شما عزیزان و کاربران محترم ، تقدیم میکنم .

در روند پر شتاب توسعه جهاني، فناوري ارتباطي با ساعتي غير قابل تصور پيش رفته و چهرة جهان را دگرگون كرده است. عنصر شاخص و مؤثر بر اين روندِ تحول و دگرگوني، " فناوري " است كه در همه عرصه هاي ارتباطي، رسانه اي، فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي هر روزجلوة تازه تر و بديع تري پيدا ميكند. ظهور اينترنت به عنوان يك ابزار جديد، سريع و ارزان، عرصه هاي مختلف ارتباطي زندگي بشر را دچار دگرگوني كرد و از جهات بسياري معنا و مفهوم جديدي به ابعاد آن بخشيد. اينترنت با در نورديدن فاصله هاي زماني و مكاني، جهان را براي همه به عرصه حضور تبديل كرد. هم اكنون يكي از فناوري هايي كه به واسطه گسترش اينترنت مورد توجه قرار گرفته است، " رسانه هاي اجتماعي " ا ست.
رسانه هاي اجتماعي )نظير فيس بوك، توييتر و يوتيوپ( در بردارنده محتواي ايجاد شده بر پايه همكاري و مشاركت مردم است كه به عنوان كاربر اين گونه سايت ها در فضاي مجازي قرار ميگيرند و فعاليت اجتماعي، مشاركتي، اشتراكي و ارتباطي دارند. شبكه هاي اجتماعي نوعي از رسانه هاي اجتماعي هستند كه بر بستر ارتباط بين اعضا شكل ميگيرند. رسانه هاي اجتماعي به هشت نوع كلي تقسيم م يشوند:
شبك ههاي اجتماعي “ Social Network “
وبلا گها “ Blogs”
سايتها " Sites"
اجتماعات محتوا محور " Content Communication"
ويكي ها " Wikies"
پادكست ها "Padcasts"
فرو م ها " Forums"
ميكروبلا گ ها "MicroBlogs "
بروز و ظهور رسانه هاي اجتماعي تحت وب، نگاه افراد را به رسانه ها كه تا آن زمان ، محدود به رسانه هاي جمعي از قبيل روزنامه ها و راديو و تلويزيون بود، تغيير داد. امروزه رسانه هاي اجتماعي فقط استفاده نميشوند، بلكه جزوي از زندگي شد ه اند.
نشر اطلاعات در قالب رسانه هاي جمعيMass Media " افراد را به صورت جماعت كثير و توده هاي مردم و به طور يكسان مورد خطاب قرار ميدهد؛ امارسانه هاي اجتماعي با افراد جداگانه و با گرو ه هاي خاص و همگون به صورت
دوسويه و تعاملي در ارتباط است و اين پويايي به مردمان لايه هاي مختلف جامعه، امكان ابراز وجود و ايجاد تاثير گذاري بيشتر در جامعه را داده است .. رسانه هاي نوين ميتوانند چالش يا فرصت بزرگي براي رسانه هاي بزرگ و متمركزي مانند مطبوعات رسمي، راديو و تلويزيون تلقي شوند.
فضاي مجازي، مجال شكل گيري اجتماعات جديد كاربران را فراهم ميكند. شبكه هاي اجتماعي به عنوان يكي از مظاهر فضاي مجازي به مثابه پديد هاي نوين از نسل جديد وب، توانسته است با بهره گيري از فناور يهاي نوين ارتباطي، آرما نهاي انساني را در همه حوز ه ها گسترش دهد. شبكه هاي اجتماعي تحت وب، كاربرد فناوري در خدمت تعامل اجتماعي و تبديل شدن ارتباطات به ديالوگي دو سويه و چند سويه است . بي ترديد امروزه شبكه هاي اجتماعي از پيامدهاي فناور يهاي نوين و قابليت هاي وب از طريق حضور در
فضاي مجازي به حساب ميآيند.
نتيجه بديهي چنين امكاني، شكل گيري نوع جديد و متفاوتي از ارتباطات انساني، شكل بند يهاي اجتماعي، شبكه ساز ي ها، شكل گيري فرهنگ هاي ناهمگن و سيال و در مجموع اجتماعاتي از جنسي كاملا متفاوت است كه با توجه به روند تحولات فناورانه كه در حال وقوع است و تاثيراتي كه اين تحولات بر زندگي يكايك افراد ميگذارد، از جهات مختلف قابل بررسي و كاوش است.
آنچه در اين مجال مورد توجه است شبكه هاي اجتماعي است كه دردنياي مجازي شكل گرفته و روابط خاصي را در ميان اعضاي جامعه گسترشميدهد. فضاهاي اشتراكي، مشاركت افراد در اين فضاها، توسعه پيوندهاي اجتماعي، تاثير شبكه ها بر روند گردش اطلاعات جامعه، يادگير يها در فضاي مجازي و بسياري ديگر كه در دنياي مجازي در حال شكل گيري و يا گسترش
هستند. شبكه هاي اجتماعي با اتكا به قابليت فرامتن " Hypertexuality " خود، از گردآوري، سازماندهي، ذخير ه سازي و نشر اطلاعات در اشكال صوت، تصوير و متن مبتني بر ابزار رايانه اي بهره ميبرند و هر روز كاربران بيشتري راجذب و جمعيت دنياي مجازي را افزون ميكنند.هم اكنون اين نوع شبكه ها، به عنوان سرمايه اجتماعي و از جمله قو يترين رسانه هاي آنلاين در دنيا به شمار مي آيند. چندي پيش كاربران شبكه اجتماعي فيس بوك از مرز يك ميليارد نفر از جمعيت كل جهان گذشتند و در رديف پر جمعيتترين كشورهاي جهان در آمدند. هم اكنون مديران اين شبكه اجتماعي به دنبال يافتن را ه هاي جديدي براي جذب ديگر كاربران
اينترنت هستند. با توجه به اهميت رسانه هاي اجتماعي مجازي، نگا ه هاي متفاوتي نيز در دسترسي و مديريت فضاي شبكه هاي اجتماعي وجود دارد. فرا مكاني و فرا زماني بودن از جمله متغيرهاي اصلي فضاي مجازي به حساب ميآيد كه همه چيز تحت تاثير آ نها باز تعريف ميشود. امروزه امكان ا ستفاده از رسانه بدون قيد نظارت بر محتوا و شكل پيام توسط هر شخصي " “ Any one كه متصل به ابزار ارتباطي باشد، در هر كجا “Any where”و توسط وسائل ارتباطي متفاوت “ Any Time” از قبيل موبايل، شبكه جهاني اينترنت، تلويزيو نهاي ديجيتال و در هر زمانيAny Time” " براي همگان ميسر شده است.
فضاي مجازي فضاي بيمرزي است كه در آن كسي حذف نميشود ، در اين فضا به علت بالا گرفتن سرعت ارتباطات عبارت “ارتباط همه جا حاضر”معنا دار ميشود.ارتباط همه جا حاضر، به بخشي از جمعيت كمك ميكند تا توان تعامل كاربران براي دسترسي به محتوا در هر زمان و مكان افزايش يابد و آگاهي هاي بين فرهنگي خود را افزايش دهند و شرايط زندگي خويش و مردم جامعه خود را دگرگون سازند. هم اكنون فضاي مجازي در اين راه فرصت هاي بيشماري را فراهم ساخته است. البته اگر ما در فضاي حقيقي بتوانيم با يكديگر گف تو گو و همكاري كنيم، قطعا به كمك فناوري اين امكان فراهم است كه در فضاي مجازي، يك فضاي گفتماني به شكل نمايي و چند برابري پديد آيد؛ انسا نها بدون واسطة ديگران با يكديگر سخن بگويند، ارتباط برقرار كنند، از افكار و ديدگا ه هاي هم مطلع شوند و بر يكديگر تاثير بگذارند. به عبارتي صداهايي كه دير زماني شنيده نميشدند، حال شنيده شوند. قاعده متعارف در فضاي شبكه اي، اينكه اعضاي جامعه در كنار هم و با برخورداري از حقوق يكسان، درفضاي شبك هاي حضور خود را تعريف كنند. حرمت نهادن به ديگر فرهنگ ها،تعامل و اثر پذيري و اثرگذاري درسطح خرده فرهنگ ها و فضاي جهاني از ويژگي هاي بارز اين عرصه است. حفظ اين شئون به رمز بقا و پيشرفت درفضاي مجازي تبديل شده است. دريافت اطلاعات گوناگون بدون محدوديت ،ترديدهاي ا خلاقي، گمنامي ا افراد،ا عتماد متقابل، بحران هويت، حريم خصوصي و امثال آن ، سوي ديگر شبكه هاي اجتماعي است كه از آن سخن ميرود.
نحله هاي فكري در جوامع مختلف بر اساس تنوع فرهنگي و وضعيت سواد رسانه اي برداشتهاي متفاوتي از اينگونه پديد ه ها به وجود آورد ه اند. مصونيت بخشي و مساعي در جهت بالا بردن سطح آموزش رسانه اي و آگاهي هاي عمومي آحاد جامعه از راهكارهاي اساسي به شمار ميآيد. مواجهه و مقابله نيز بدون آمادگي و آگاهي هيچ سودي ندارد. بايد سعي شود تا پيا مها و برنامه هاي رسانه اي در شكل دهي الگوهاي رفتاري مطلوب در جامعه نقش موثري داشته باشد. امروزه ميتوان از رسانه هاي اجتماعي به سبب كاربردهاي
وسيع و گسترده در جهت بالا بردن قابليت ها و ظرفيت هاي بالقوه كشور در حوزه هاي مختلف استفاده كرد. در نظر داشته باشيم كه راهبرد و چشم انداز02ساله كشور عزيزمان نيز دستيابي به جامعه دانايي محور تعيين شده است.
برنامه ريزي هدفمند به منظور پرورش فكري و فرهنگي”كاربر تحليل گرا ”ازلوازم ورود آگاهانه به عرصه مجازي و انتشار ارز شها و انديشه هاست. به همين دليل ميتوان به فضاي مجازي متعامل و سازنده اي چشم داشت كه در آن قادريم به جها ن هاي مجازي دست يابيم كه پايه آن تصورات، ارز شها و تبادل باورهاي ايماني و انساني ديگران است .