امروزه حدود سی سال از معرفی دامنه دات کام " .com " توسط موسسه بین الملل آی کن (ICANN ) با فراگیر شدن آن در تمامی نقاط دنیا چه آنجا هایی که زبان نوشتاری و مادری شان انگلیسی است وچه غیر انگلیسی است ، میگذرد. دامنه های اینترنتی برای پیدا کردن افراد و شرکت ها و نشانی ها و ... در وب معنا پیدا می کنند و عملکردی همانند کلید ها را دارا هستند به این مفهوم که برای باز کردن هر قفل باید از کلیدی استفاده شود که مطابقت ساختاری با راه های ارتباطی آن داشته باشد و اصطلاحا به آن بخورد . در دنیای کاوشگر وب هم ، کاربران برای دسترسی به نشانی ها و مفاهیمی که بدنبال آن هستند در واقع اجبار به رعایت کلیاتی به عنوان قواعد کاردارند که بسته به برخی جزییات این قواعد در کشور ها و مناطق مختلف و زمان ثبت وقایع ، خاص میباشد . اگرچه دامنه هایی مانند "com." و"net ." و یا "ir ." که برای کاربران از زمینه آشنایی بیشتری درذهن برخوردار هستند و در دنیای امروزی وب نقش و جایگاه ویژه ای را ارایه میکنند ، ولی با توجه به ثبت اسامی مختلف و موسسات وسایت ها و افرادی که زودتر به اندیشیدن در اینباره فکر کرده ا ند ، ثبت نشانی و آدرس جدید با دامنه های معروف قدری سخت و حتی تنگاتنگ شده است و رقابتی جالب را بوجود آورده است که گاهی انتخاب ها راناممکن و حتی بعضا دور از هدف سبب میشوند . برای گذشتن از این تنگنا ، روش های مختلفی امتحان شده است به عنوان مثال از کارتر هایی مانند اعداد و یا ترکیب اعداد و حروف و دیگر جزییات استفاده شد که این موضوع هم باز جوابگوی سلیقه عده ای از تجار و یا موسسات و... نبود و تکراری شده بود ، بنابراین برای حل این مشکل راه کارهایی دیگر مد نظر گردانندگان دنیای وب قرار گرفت و هر کشوری بر اساس تجربه و اثبات کارکرد ، توانست دامنه خاص خود را بکار گیرد . به عنوان مثال کشور انگلستان با دامنه " UK ." و جمهوری اسلامی ایران ir"." و ... شناخته میشوند که البته ازاین حیث نیز رقابتی وسیع در دنیای وب و تجارت بین الملل بوجود آمد که خود جالبه بود چرا که فرضا کشور ایرلند و یا حتی عراق ، خیلی تمایل به تملک داشتن دامنه فعلی جمهو ی اسلامی ایران ( به لحاظ قرابت نوشتاری و اختصاری نام کشورشان ) بودند و باید امروز قدردان کسانی باشیم که در ثبت دامنه دات آی ار برای ایران و ما زحمت کشیده اند .
به هرحال جایگاه ثبت جهانی دامنه که به نام ICANN معرفی میشود بر ای ثبت و جهانی کردن نشانی های جدید باز هم دچار محدودیت هایی هست , زیرا وجود بیش از دویست و پنجاه میلیون آدرس ثبت شده حجم فزاینده ای از اطلاعات را بوجود می آورد که طبقه بندی آنها خود هنری زیاد را طلب مینماید و به این منظور کشور ها بر اساس تجارب شان در این باره , به این مطلب رسیدند که استفاده از زبان محلی در ثبت دامنه ها ، هم برای کاربران آسان سازی شده و هم ملموس تر میشود و در ضمن امکانات بیشتر و بهتری را برای کاربران فراهم میسازد که سعی میکنم با مثال هایی این مطلب را ملموس تر نمایم . فرضا سایت سونی با عنوان رسمی sony.com” “ مبین مفهوم تعلق این سایت به شرکت معظم سونی می باشد که در کنار آن سایت هایی مانند " sony . uk.net " و یا موضوعاتی اینچنین هم بیانگر موقعیت تجاری سونی در انگلستان و یا مثلا دبی و ... هست و یا حتی درباره شرکت خودرو سازی بی ام دبلیو که با عنوان bmw.com و یا سایر برند های معتبر دیگر که مشابهتی اینچنین در کشور های مختلف جهان دارند .حال تصور کنید برای حل مشکلی این چنین چه باید کرد ؟ یکی از روش هایی که بدان پرداخته میشود ، استفاده از کارکتر هایی مشابهه است ولی تا به جایی میتوان از این کارکتر ها استفاده کرد که اولا مشکلات حقوقی برای صاحبان آنها بوجود نیاورد ( با تصور رعایت قانون کپی رایت ) و ثانیا اینکه استفاده کنندگان ، آشنایی با زبان مربوطه نداشته باشند . در این رابطه بومی سازی و استفاده از کارکتر های ملموس زبانی شاید راهکاری مناسب برای گریز از مشکلاتی اینچنین باشد . برخی از فعالان دنیای وب و کسب و کار های نوین با اندیشیدن راه کار هایی مفید و البته ثبت و استاندارد سازی آنها , کمک می کنند تا هم دنیای بهتر و آسانتری برای کاربران فراهم شود و هم به تجارت خود رونق بخشند و این رویکردی دو طرفه است که در هر دو سوی آن , استفاده مفید برای عاملش را در پی دارد . در این رابطه هموطنان ایرانی ما با تلاش های دهساله خود توانستند بازاری با بیش از پانصد میلیون نفر کاربر را از بیست و هفت کشور دنیا که با رسم الخط فارسی – عربی و اردو آشنایی دارند در سیستمی با دامنه فارسی به نام " .بازار " سرویس دهی و خدمات رسانی کنند که این به نوعی امکان جدید و آسان و نیز ملموسی را برای کاربران فراهم میکند . چنان که در کنار دامنه های معروف و برندینگ دنیا , کلید واژه های فارسی نیز رسما پذیرفته شده و بدان ها توجه شده است . هدف نهایی " بازار " کمک به رشد اقتصاد و تجارت است از طریق ایجاد پرتال های کوچک و دیگر استفاده های مبتکرانه از این دامنه اینترنتی . بنگاه های اقتصادی ، چه کوچک و چه بزرگ ، می توانند به زبان بومی حضوری برای خود در فضای الکترونیک ایجاد کنند و به رونق کسب و کار اقتصادی بپردازند .
در این رابطه دوست ارزشمندم جناب آقای دکتر نافعی و همکاران کارشناس و علاقه مند ایشان با پشت سر نهادن همه مشکلات و موانعی که بر سر راهشان در این باره متصور بود با چنان پشتکار و فعالیتی مناسب , شرایط استفاده از دامنه فارسی " . بازار " را برای ما و دیگر کاربران غیر انگلیسی زبان فراهم کرده اند که در همین جا به سهم خودم , صمیمانه تشکر میکنم و آرزوی موفقیت و توفیق روز افزون را برایشان از خداوند منان , خواهانم .مسوول ثبت دامنه " .بازار " موسسه کر " CORE Association" میباشد ، با مراجعه مستمر به وبگاه جریان پیشرفت مراحل عرضه این دامنه را پیگیری کنید . اگر علاقه مند به استفاده از این دامنه فارسی و مبتکرانه که البته مجهز به صفحه کلید فارسی (متفاوت از آن چیزی که برای صفحه کلید های عربی , تجربه شده ) بودید و حد اقل خواستید بر حس کنجکاوی خود فائق شوید , میتوانید به www. dotbazaar.net مراجعه کرده و مطالعه موردی را به انجام برسانید . به امید دنیایی بهتر برای تک تک ما .
من کارشناس روابط عمومی سازمان صدا و سیما هستم و حوزه ماموریتی فعلی ام در معاونت رسانه های مجازی این سازمان هست و امید وارم با انجام خدمات گسترده ای که به کمک همکارانم در این معاونت انجام میدیم ، بتوانیم بطور شایسته ای در خدمت کاربران و مردم ارزشمند کشور و تمامی فارسی زبانان گرامی در سراسر گیتی باشیم .